herman de vries natural-relations drugs & hop
Over de tentoonstelling
Bij ARTisBOOK draagt de tentoonstelling de titel drugs. herman de vries gebruikt dit woord bewust om onze vooringenomen ideeën op scherp te zetten. Centraal staan de mind-moving plants: planten die onze waarneming en ons bewustzijn beïnvloeden. Ze brengen ons niet naar een andere wereld, maar laten ons anders kijken naar de wereld die er al is. De ontmoeting begint met geestverruimende planten en ontvouwt zich rond de verhouding van de vries tot deze planten en de kennis en ervaringen die ermee verbonden zijn. Kunstenaarspublicaties, objecten, boeken uit zijn drugsbibliotheek en kunstwerken brengen kunst, wetenschap, botanische kennis, poëzie en persoonlijke ervaring samen. Persoonlijke verhalen van de vries, te zien en te beluisteren, geven een directe inkijk in de betekenis van planten in zijn leven en denken: “ik ben de planten die ik tot me heb genomen, zij hebben mij gevormd tot wie ik ben.”
Bij Kunstruimte Block C, krijgt natural relations een andere verschijningsvorm. de vries ontwierp een vloerbeeld van hopbellen, gemaakt met hop die door 130 inwoners van Groningen en omgeving is gekweekt. De hop verwijst naar de oorspronkelijke functie van de locatie als voormalig ijspakhuis voor de opslag en koeling van bier. drugs & hop zijn verbonden met natural relations, het omvangrijke onderzoeksproject waarin de vries de verwevenheid van mens, natuur en cultuur onderzoekt.
Tentoonstellingsconcept: Henk Woudsma
Tentoonstellingsinrichting: Marinus Augustijn, Pieter Augustijn, Henk Woudsma
Teksten: Henk Woudsma
De tentoonstelling is in nauwe samenwerking met herman de vries tot stand gekomen en mede dankzij de medewerking en/of bruiklenen van herman en susanne de vries, Marinus Augustijn en Agnes Scholte, BorzoGallery, Evi en Wolfgang Aull, Cees de Boer, Co Seegers, Katharina Winterhalter en Henk Woudsma.
About the exhibition
At ARTisBOOK, the exhibition is titled drugs. herman de vries deliberately uses this word to challenge our preconceived ideas. At its centre are mind-moving plants: plants that affect our perception and consciousness. They do not take us to another world, but invite us to look differently at the world that is already there. The encounter begins with mind-altering plants and unfolds around de vries’ relationship with these plants and the knowledge and experiences connected to them. Artists’ publications, collected objects, books from his drugs library and artworks bring together art, science, botanical knowledge, poetry and personal experience. Personal stories by de vries, presented through text and audio, offer a direct insight into the significance plants have had in his life and thinking: “I am the plants I have taken in; they have shaped me into who I am.”
At Kunstruimte Block C, natural relations takes on a different form. de vries designed a floor image of hop flowers, made with hops grown by 130 residents of Groningen and the surrounding area. The hops refer to the original function of the site as a former ice warehouse used for storing and cooling beer. drugs & hop are connected to natural relations, de vries’ extensive research project exploring the interconnectedness of humans, nature and culture.
Exhibition concept: Henk Woudsma
Exhibition design: Marinus Augustijn, Pieter Augustijn, Henk Woudsma
Texts: Henk Woudsma
The exhibition was realised in close collaboration with herman de vries, with the support and/or loans of herman and susanne de vries, Marinus Augustijn and Agnes Scholte, BorzoGallery, Evi and Wolfgang Aull, Cees de Boer, Co Seegers, Katharina Winterhalter and Henk Woudsma.
mind-moving. a collection materials (1984) (bruikleen: herman en susanne de vries)
In mind-moving. a collection materials brengt herman de vries 65 studies van hallucinogene planten en zaden bijeen, aangevuld met teksten, documentatie en een Bildanhang. De uitgave laat zien hoe de vries deze planten onderzoekt vanuit hun botanische eigenschappen en hun invloed op de menselijke waarneming. Hun werking kan het bewustzijn veranderen en de manier waarop mensen de wereld ervaren beïnvloeden. De planten staan daarbij centraal als onderdeel van de natuur, met eigenschappen die hun eigen betekenis en werking hebben.
mind-moving. a collection materials (1984) (loan: herman and susanne de vries)
In mind-moving. a collection materials, herman de vries brings together 65 studies of hallucinogenic plants and seeds, accompanied by texts, documentation and a Bildanhang. The publication explores how de vries approaches these plants through their botanical properties and their effects on human perception. Their properties can alter consciousness and influence how people experience the world. The plants are presented as part of nature, with characteristics and effects of their own.
herman en susanne de vries, Vince de Vries, Steve Leistner, BB Grögel, belladonna, 16mm-film, gedigitaliseerd, 30 min., 1983 (bruikleen herman en susanne de vries)
De film gaat over Atropa belladonna (wolfskers), een plant die voorkomt in verhalen over heksenrituelen en psychedelische zalven. De stoffen in de plant kunnen onder meer sterke pupilverwijding en hallucinaties veroorzaken. Actrice Birgit Grögel geeft de plant in de film een menselijke gestalte. belladonna werd opgedragen aan de slachtoffers van de heksenvervolging. De film verbindt de werking van de plant met de historische angst en fascinatie voor planten die de menselijke waarneming kunnen veranderen.
herman and susanne de vries, Vince de Vries, Steve Leistner, BB Grögel, belladonna, 16 mm film, digitised, 30 min., 1983 (on loan from herman and susanne de vries)
The film explores Atropa belladonna (deadly nightshade), a plant associated with accounts of witchcraft rituals and hallucinogenic ointments. The substances it contains can cause pronounced pupil dilation and hallucinations. In the film, actress Birgit Grögel gives the plant a human form. belladonna is dedicated to the victims of the witch persecutions. The film connects the plant’s effects with the historical fear and fascination surrounding plants that can alter human perception.
natural relations I – die marokkanische sammlung (1984)
In natural relations I – die marokkanische sammlung brengt herman de vries 404 kruiden en planten samen die hij op markten en in winkels in Marokko verzamelde. Hij documenteert ze aan de hand van hun Latijnse, Marokkaanse en soms Arabische namen, de vindplaatsen en fotografische beelden. Het gaat om planten die worden gebruikt als geneesmiddel, kruid of specerij, waaronder soorten met een stimulerende of bewustzijnsveranderende werking. de vries brengt de kennis en het gebruik van deze planten in Marokko in verband met tradities uit onder meer de Arabische, Europese, Indiase en Amerikaanse cultuur. De publicatie laat zien hoe planten deel uitmaken van uiteenlopende vormen van menselijke kennis en dagelijks gebruik. Het boek verenigt de functies van kunstenaarsboek, catalogus en wetenschappelijke documentatie. De verzameling maakt zichtbaar hoe botanische informatie, lokale kennis en culturele gebruiken in de omgang met planten samenkomen.
natural relations I – die marokkanische sammlung (1984)
In natural relations I – die marokkanische sammlung, herman de vries brings together 404 herbs and plants he collected from markets and shops in Morocco. He documents them through their Latin, Moroccan and, in some cases, Arabic names, their places of origin and photographic images. The collection includes plants used as medicines, herbs or spices, including species with stimulating or consciousness-altering effects. de vries relates knowledge and uses of these plants in Morocco to traditions from Arab, European, Indian and American cultures, among others. The publication shows how plants form part of different forms of human knowledge and everyday practice. The book combines the functions of an artist’s book, a catalogue and scientific documentation. The collection reveals how botanical information, local knowledge and cultural practices come together in the ways people engage with plants.
z.t. (fotografien der marokkanische sammlung), foto’s, 1984-1986
links/left: marokkanische sammlung II en III nr. 801-977, 1986 & marokkanische sammlung nr. 2500-2602, 1993, installatie (onvolledig), 1986-1993 (bruikleen: herman en susanne de vries)
rechts/right: samples from 4 herb dealers in marrakech, installatie (onvolledig), 1986 (on loan: herman en susanne de vries)
natural relations (senegal collection), foto’s (1985)
De installatie natural relations (senegal collection) uit 1985 bestaat uit kruiden en planten die herman de vries in Dakar, Senegal, verzamelde en op wit katoen presenteerde. De specimens zijn beschreven in natural relations – eine skizze (1989), een omvangrijke publicatie die bij het project verscheen. Verzamelen, drogen, persen, wrijven en ordenen vormen de basis van zijn werkwijze. De foto’s die hij tijdens zijn verblijf in Senegal maakte, documenteren de omgeving waarin hij de planten verzamelde en geven een indruk van zijn waarnemingen ter plekke. Samen met de installatie en de publicatie bieden ze inzicht in de manier waarop de vries planten verzamelt, bestudeert en presenteert.
natural relations (senegal collection), photographs (1985)
The installation natural relations (senegal collection) from 1985 consists of herbs and plants collected by herman de vries in Dakar, Senegal, and presented on white cotton. The specimens are documented in natural relations – eine skizze (1989), an extensive publication produced in connection with the project. Collecting, drying, pressing, rubbing and arranging form the basis of his working method. The photographs he took during his stay in Senegal document the surroundings in which he collected the plants and offer an impression of his observations in the field. Together, the installation, publication and photographs provide insight into the way de vries collects, studies and presents plants.
il ritorno di constantinus africanus per salerno, Centro Internazionale Multimedia, Salerno, kunstenaarspublicatie bij de installatie, 1987 (bruikleen: herman en susanne de vries)
ich bin was ich bin – flora incorporata, natural relations 2, Ottenhausen Verlag, Piesport, 1988 (bruikleen: herman en susanne de vries)
Ich bin was ich bin. Flora incorporata verscheen in de reeks natural relations II. De 461 plantensoorten die herman de vries tot de winter van 1987 had opgenomen, riep hij zich in herinnering in de volgorde waarin ze in het boek zijn vastgelegd. De namen staan telkens in verschillende talen, gevolgd door de Latijnse botanische naam. Samen vormen ze een persoonlijke herinnering aan planten en een verslag van zijn ontmoetingen ermee. Planten die mensen eten, als medicijn gebruiken of inzetten bij experimenten en als drug, worden via het lichaam onderdeel van het menselijk bestaan. Het boek laat zien hoe nauw mens en natuur met elkaar verweven zijn. de vries droeg het op aan Albert Hofmann (1906–2008), de Zwitserse chemicus die bekend werd door zijn onderzoek naar LSD.
ich bin was ich bin – flora incorporata, natural relations 2, Ottenhausen Verlag, Piesport, 1988 (on loan from herman and susanne de vries)
Ich bin was ich bin. Flora incorporata was published as part of the natural relations II series. The 461 plant species herman de vries had recorded by the winter of 1987 came back to him in the order in which they appear in the book. Their names are listed in several languages, followed by the Latin botanical name. Together, they form a personal recollection of plants and a record of his encounters with them. Plants that people eat, use as medicine or employ in experiments and as drugs become part of the human body and, through it, of human existence. The book reveals how closely humans and nature are intertwined. de vries dedicated it to Albert Hofmann (1906–2008), the Swiss chemist known for his research on LSD.
pflanzliche heilmittel aus zwei kräuterläden in bhaktapur und kathmandu, kunstenaarspublicatie bij de installatie, 1989 (bruikleen: herman en susanne de vries)
z.t. (psilocybe semilanceata), poster für die zeitschrift integration, 1992 (bruikleen: Cees de Boer)
lactuca ramosissima, coll.: digne/st. benoit oct. 2003 (bruikleen: herman en susanne de vries)
De zaden van Lactuca ramosissima, verzameld in oktober 2003 bij Saint-Benoît/Digne-les-Bains in Zuid-Frankrijk, zijn tussen glas en karton samengebracht. Hun verschillende vormen en structuren blijven zichtbaar. De presentatie laat de zaden voor zichzelf spreken, zonder ze in een vast patroon te rangschikken. De vindplaats en de datum verbinden het werk met een concrete plek en een bepaald moment. De vries brengt de natuur niet in beeld, maar toont materiaal dat rechtstreeks uit de natuur afkomstig is.
lactuca ramosissima, coll.: digne/st. benoit oct. 2003 (loan: herman and susanne de vries)
The seeds of Lactuca ramosissima, collected in October 2003 near Saint-Benoît/Digne-les-Bains in southern France, are arranged between glass and cardboard. Their varied forms and textures remain visible. The presentation allows the seeds to speak for themselves, without arranging them in a fixed pattern. The location and date connect the work to a specific place and moment. Rather than depicting nature, de vries presents material taken directly from it.
hexendenkmäler (2004–2013) (bruikleen: Evi en Wolfgang Aull)
De collage hexendenkmäler brengt vijf planten bijeen die eeuwenlang met magie en hekserij werden geassocieerd: moederkoren, valeriaan, bilzekruid, wolfskers en monnikskap. Volgens oude verhalen gebruikten heksen deze planten in een zalf waarmee ze zouden kunnen vliegen. herman de vries maakt van de planten zelf een monument voor de vrouwen die met hun kennis van zulke planten werden gewantrouwd en vervolgd. Het christendom en de wetenschap speelden een rol in de onderdrukking van die kennis. De planten zijn in het werk aanwezig als natuurlijk materiaal, los van de verhalen en voorstellingen die erdoorheen zijn gegroeid. De invloed van planten op de menselijke ervaring heeft voor de vries een persoonlijke betekenis. Na een lsd-trip ervoer hij dat zijn astma verdwenen was. Lsd werd voor het eerst gesynthetiseerd uit een stof die is afgeleid van moederkoren, een schimmel die op graan groeit.
hexendenkmäler (2004–2013) (loan: Evi and Wolfgang Aull)
The collage hexendenkmäler brings together five plants that have been associated with magic and witchcraft for centuries: ergot, valerian, henbane, deadly nightshade and monkshood. According to old stories, witches used these plants to make an ointment that enabled them to fly. herman de vries turns the plants themselves into a monument to the women whose knowledge of such plants was distrusted and suppressed. Christianity and science both played a role in the suppression of this knowledge. The plants appear in the work as natural materials, apart from the stories and beliefs that have accumulated around them. The influence of plants on human experience has personal significance for de vries. After an LSD trip, he experienced what he described as the disappearance of his asthma. LSD was first synthesised from a substance derived from ergot, a fungus that grows on grain.
the ashes of joy I & II (2011) (bruikleen: herman en susanne de vries)
De editie the ashes of joy I & II bestaat uit twee boeken waarin as uit een hasjpijp op papier is gewreven. De as laat sporen achter van het gebruik en maakt een voorbije ervaring zichtbaar. Het materiaal is kwetsbaar en vluchtig; wat resteert, zijn afdrukken op papier. De boeken bewaren de sporen van een handeling die voorbij is.
the ashes of joy I & II (2011) (loan: herman and susanne de vries)
The edition the ashes of joy I & II consists of two books in which ash from a hash pipe has been rubbed onto paper. The ash leaves traces of its use, making a past experience visible. The material is fragile and fleeting; what remains are marks on paper. The books preserve the traces of an act that has come to an end.
the saviours, tekening, (presentatie op digitaal scherm), 2012
the saviours is een tekstbeeld met een paar duizend namen van een aantal psychedelische planten. william blake schreef: ‘if the doors op perception were cleansed, everything
appears to man as it is, infinite’. deze planten geven ons de kans op een nieuwe blik op onze werkelijkheid, die beperkt is door onze culturele en sociale programmering. the saviours kunnen ons redden uit deze beperkingen, nieuwe mogelijkheden laten zien, openen, ervaringen van eenheid in oneindigheid geven, nieuwe kansvelden ervaarbaar maken. bevrijding! aan een aantal van deze planten heb ik veel te danken. ze waren ooit deel van onze levensruimte die nu ‘milieu’ heet. de mogelijkheden te gebruiken, die deze planten uit onze oorspronkelijke levensruimte ons bieden, zie ik als een menselijk grondrecht dat tot onze oorspronkelijke ecologie behoort.
herman de vries (uit: Cees de Boer, herman de vries overal stroomt mijn oog,
Uitgeverij De Kunst, Zwolle 2014)
alle blätter von einem zweig (viburnum opulus), 2017 (bruikleen: Evi en Wolfgang Aull)
belladonna (2021) (bruikleen: Evi en Wolfgang Aull)
De collage Belladonna toont een tak van de zwarte nachtschade (Atropa belladonna), omringd door de vele Duitse namen die de plant door de jaren heen heeft gekregen. De afbeelding staat centraal, met de namen eromheen als verwijzingen naar de uiteenlopende betekenissen die mensen aan de plant hebben toegekend. Belladonna is zowel een geneeskrachtige als een giftige plant, met een lange geschiedenis waarin aantrekkingskracht en gevaar dicht bij elkaar liggen. herman de vries brengt de plant en haar namen samen, zonder haar aanwezigheid tot die betekenissen te beperken.
belladonna (2021) (loan: Evi and Wolfgang Aull)
The collage Belladonna depicts a branch of deadly nightshade (Atropa belladonna), surrounded by the many German names the plant has acquired over the years. The image takes centre stage, with the names around it pointing to the different meanings people have attached to the plant. Belladonna is both medicinal and poisonous, with a long history in which attraction and danger are closely intertwined. herman de vries brings the plant and its names together without reducing its presence to these meanings.
z.t. (mail-art), 2020–2023 (bruikleen: Cees de Boer)
De drie handgeschreven kaartjes van herman de vries gaan over beweging, grenzen en woorden. “the flow flows flowing the flow” beschrijft een voortdurende beweging. “über grenzen gehen / ins unbekannte / ins verbotene land / wahr zu nehmen” gaat over het verkennen van grenzen en het betreden van onbekend terrein. In “wörter finden … binden … warten … sie kommen unerwartet” zoekt de vries naar woorden die zich niet laten afdwingen, maar onverwacht opkomen. De kaartjes raken aan een houding die in natural relations terugkeert: aandachtig blijven kijken en ruimte laten voor wat zich aandient.
z.t. (mail art), 2020–2023 (loan: Cees de Boer)
The three handwritten cards by herman de vries explore movement, boundaries and words. “the flow flows flowing the flow” describes a continuous movement. “über grenzen gehen / ins unbekannte / ins verbotene land / wahr zu nehmen” speaks of crossing boundaries, entering unknown territory and learning to perceive things differently. In “wörter finden … binden … warten … sie kommen unerwartet”, de vries reflects on finding words that cannot be forced but arrive unexpectedly. The cards touch on an approach that recurs in natural relations: looking attentively and remaining open to what emerges.
[untitled (handkerchief)], 1990–2015 (links) en 2012 (rechts)
De collages tonen zakdoeken met sporen van dagelijks gebruik. De kleine brandplekken zijn ontstaan door een hasjpijp. Wat overblijft, is geen afbeelding van de handeling, maar een tastbaar spoor ervan. De zakdoek heeft zijn oorspronkelijke functie gehad en draagt de herinnering aan het gebruik in zich. herman de vries laat het materiaal spreken zonder de gebeurtenis verder in beeld te brengen.
tools of joy, 2024 (midden)
In tools of joy brengt herman de vries hasjpijpjes, aluminiumfolie en een zakdoek met brandplekken bijeen. De voorwerpen zijn gebruikt en dragen de sporen van wat ermee is gebeurd. Samen verwijzen ze naar momenten waarop cannabis de waarneming kan veranderen. De titel geeft de verzameling een persoonlijke lading: het gaat om voorwerpen die verbonden zijn met genot en een andere beleving van de werkelijkheid.
[untitled (handkerchief)], 1990–2015 (left) and 2012 (right)
The collages show handkerchiefs marked by everyday use. The small burn marks were caused by a hash pipe. What remains is not an image of the act, but a tangible trace of it. The handkerchief has served its original purpose and carries the marks of its use. herman de vries allows the material to speak without depicting the event itself.
tools of joy, 2024 (centre)
In tools of joy, herman de vries brings together small hash pipes, aluminium foil and a handkerchief marked with burn holes. The objects have been used and bear traces of what has taken place. Together, they refer to moments when cannabis can alter perception. The title lends the assemblage a personal dimension: these are objects associated with pleasure and a different experience of reality.
(bruikleen/on loan: herman en/and susanne de vries / Evi en/and Wolfgang Aull)
links: herman de vries, z.t. (namen van marihuanasoorten), tekening, 2026
rechts: herman de vries, z.t. (namen van LSD-trips), tekening, 2026
(bruikleen/on loan: herman en susanne de vries)
humulus lupulus / hop, installatie, 2026
Duizenden hopbellen vormen samen een cirkel. Ze verspreiden een karakteristieke geur en veranderen langzaam van kleur en structuur. Het frisse groen wordt valer en donkerder, de hopbellen drogen uit en verliezen geleidelijk hun oorspronkelijke vorm. Het werk verandert met het verstrijken van de tijd. Zoals in veel werken van herman de vries is de natuur hier zelf aanwezig, in het materiaal en in de veranderingen die zich voltrekken. De geur, de kleur en de structuur van de hop maken het proces van dichtbij ervaarbaar.
humulus lupulus / hop, installation, 2026
Thousands of hop cones form a circle. They release their characteristic scent and slowly change in colour and texture. The fresh green fades and darkens, while the hop cones dry out and gradually lose their original form. The work changes with the passing of time. As in many of herman de vries’s works, nature is present here in the material itself and in the changes taking place within it. The scent, colour and texture of the hops make this process tangible at close range.
Foto: Marinus Augustijn
supported by:
